ایران در نقشه جهان

گزارش خلاصه ای از نشست فرهنگ کارجمعی و الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی

دوشنبه بیست و نهم ارديبهشت ماه 1393

آقای دکتر امیر دبیری مهر دبیر علمی نشست ها در معرفی سخنران این نشست آقای دکتر فیروز رازنهان عنوان کردند : دکتر فیروز راز نهان دارای دکترای مدیریت، گرایش رفتار سازمانی از دانشگاه تهران هستند که " سیاست گذاری فرهنگی، مهندسی فرهنگی، رهبری و مدیریت فرهنگی و برنامه ریزی راهبردی " حوزه ی مطالعاتی ایشان است. حوزه ی مسئولیتی ایشان در شورای عالی انقلاب فرهنگی است که مدیر اجرایی تدوین نقشه ی مهندسی فرهنگی کشور هستند و این شورا امسال برای اولین بار به نتیجه نهایی رسید و کشور دارای یک سند مادر در حوزه ی فرهنگی شد.

ایشان در ادامه افزودند گاهی ایجاب می کند یک بحث علمی در چهارچوب اندیشه ورزی و نظریه پردازی نسبت به ابطال یا نفی یک دیدگاه بپردازد. از این رو در طراحی سخنرانی منعی نداشتیم که کسی از حوزه ی خلاف سخن بگوید و اگر کسی بحث جدی به شکل روش مند داشته باشد استقبال می کنیم. در همین خصوص جلساتی از منظر روانشناسی و اقتصاد برگزار شد و این جلسه نیز از منظر جامعه شناسی و مدیریت بین رشته ای است.

بحث آقای دکتر رازنهان از این بابت جالب است که ما ایرانی ها یک تصور ذهنی داریم که کار  جمعی بلد نیستیم و در کارهای جمعی موفق نیستیم و در کارهای فردی بهتر توفیق داریم. اما آقای دکتر رازنهان معتقدند که اساسا این انگاره غلط است و بحث این که ما در کار جمعی موفق نیستیم ریشه اش ربطی به فرهنگ ندارد.

سپس آقای دکتر فیروز رازنهان از منظر فرهنگ کار جمعی، به بحث در مورد الگوی پیشرفت پرداختند.   ایشان بر چهار محور " کارجمعی / فرهنگ کارجمعی / الگوی پیشرفت اسلامی – ایرانی / کارجمعی والگوی پیشرفت اسلامی – ایرانی " مباحث خود را ارایه نمودند. در بحث کار جمعی بر سه الگوی بهره وری، نظم اجتماعی و وفاداری در دو ساحت کار و رقابت و ساحت عمومی تاکید نمودند. همچنین در رابطه با فرهنگ جمعی دو رویکرد نگاه از درون و نگاه از بیرون را برای مطالعه فرهنگ در سطوح فراملی، ملی و عمومی بر شمردند و دیدگاه های نگاه از دورن  را بر سه دسته تقسیم نمودند : آنان که ایرانی نبودند و جمع گرایی جامعه ی ایرانی را انکار می کردند، افراد داخلی که ضمن تاکید بر خودمداری ایرانیان؛ حکومت های استبدادی را مهم ترین عامل و علت این امر می دانند، و گروه سوم که بر جمع گرایی فرهنگ ایرانی تاکید دارند و ریشه ی نارسایی در کار گروهی و کم رنگ بودن تبعیت منافع فردی و گروهی از منافع جمعی را در عوامل غیر فرهنگی می دانند. در نهایت در رابطه با کارجمعی والگوی پیشرفت اسلامی–ایرانی بر دو مسیر ممکن اشاره نمودند:

 1- الگوی توسعه را وارد کنیم و فرهنگمان را براساس آن اصلاح کنیم که آن چیزی که در جامعه ی ما تاکنون اتفاق افتاده است همین بوده است و شبه الگوها را هیچ گاه متناسب با نیازمان وارد نکردیم.

2- هر کشوری فرهنگش را مبنا قرار دهد .  مثل ژاپن که الگوها را باز مهندسی و اصلاح کردند. آقای دکتر رازنهان با تاکید بر مدل دوم اضافه نمودند مطالعات بین فرهنگی نشان گر این نکته است که ایران در جمع کشورهای جمع گرا قرار دارد و مستعد کار جمعی است. ساحت مذهبی و جنگ 8 ساله نیز شواهد این ادعا هستند. ما در جنبه های فرهنگی بسیار موفق هستیم. این یافته ها به معنای رد سطح پایین کار تیمی در کشور نیست و ما همچنان در حوزه ی رقابتی ضعف داریم. اما خوب بهترین شاهد بر این مدعا که همان فرضیه ی تاریخی معروفی است که در ورزش های فردی موفق هستیم اما در ورزش های جمعی ناموفق؛ با موفقیت های اخیر والیبال، فوتبال، فوتسال، بسکتبال، والیبال نشسته و ... رد شده است.

عمده مشکلات ما اساسا فرهنگی نیست بلکه عمده اش مسائل ساختاری و رفتاری است. زمانی که شما عوامل ساختاری و رفتاری را در جامعه به صورت نسبی فراهم کردید اما رفتار تیمی و جمعی اتفاق نیفتاد؛ آن موقع باید اعتراض کرد. وگرنه رفتار تیمی و جمعی در خلا اتفاق نمی افتد. نمونه ی آن تاثیر دستگاه نوبت در بانک هاست.

این جلسه در ادامه با پرسش و پاسخ حاضرین به پایان رسید. بنا بر گفته ی آقای سینا صابریان دبیر اجرایی سلسله نشست ها، چهارمین نشست الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، با سخنرانی آقای دکتر حبیب اله فاضلی عضو هیات علمی دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار می شود. ایشان در این نشست به آسيب شناسي الگوهاي پيشرفت و توسعه در ايران بارويكرد مطالعات سیاسی می پردازند. زمان این نشست متعاقبا اعلام می گردد. شرکت در این نشست ها برای عموم آزاد است.